Ćwiczenia logopedyczne dla 3 latka na co dzień
Trzylatek uczy się mowy przez zabawę. Krótkie ćwiczenia w ciągu dnia przygotowują jego buzię i słuch do poprawnej wymowy kolejnych głosek.
Co potrafi trzylatek
W wieku trzech lat dziecko zwykle buduje proste zdania, zadaje pytania i rozumie polecenia składające się z kilku elementów. Wiele głosek może jeszcze być zastępowanych innymi i jest to częścią naturalnego rozwoju, zwłaszcza w przypadku głosek szumiących i r.
Dlatego u trzylatka celem nie jest doskonała wymowa każdej głoski, ale sprawna buzia, dobry słuch fonematyczny i chęć mówienia. Ćwiczenia mają być zabawą trwającą kilka minut.
Zabawy usprawniające wargi
Wargi ćwiczymy zabawą w całusy, parskanie jak konik, dmuchanie w piórko i trzymanie słomki w ustach. Pokazujemy dziecku szeroki uśmiech, potem zaokrąglone usta jak do głoski u, i prosimy o powtórzenie.
Ćwiczenia wykonujemy przed lustrem, aby dziecko widziało swoją twarz. Dziesięć powtórzeń każdego ruchu wystarczy, a przy zmęczeniu zmieniamy zabawę.
Zabawy usprawniające język
Język ćwiczymy zabawą w lizanie lizaka dookoła ust, dotykanie czubkiem języka nosa i brody, kląskanie jak konik oraz wysuwanie języka i chowanie go. Proste ruchy przygotowują język do wymowy głosek.
Gdy dziecko ma trudność, pomagamy mu, pokazując ruch na swoim przykładzie. Nie wciskamy dziecku szpatułki do buzi i nie poprawiamy każdego błędu.
Ćwiczenia oddechowe i słuchowe
Oddech trenujemy, dmuchając na watkę, bańki mydlane, papierowe łódki w misce z wodą albo na lekką chusteczkę. Dziecko powinno brać wdech nosem i wypuszczać powietrze ustami, spokojnie.
Słuch ćwiczymy zabawami w rozpoznawanie dźwięków z otoczenia, odgadywanie zwierząt po odgłosach i powtarzanie rytmów klaskaniem. To buduje słuch fonematyczny, czyli umiejętność odróżniania podobnych dźwięków mowy.
Mowa w ciągu dnia
Najwięcej uczy codzienna rozmowa. Nazywaj to, co robicie, czytaj krótkie książeczki z obrazkami, śpiewaj proste piosenki i dawaj dziecku czas na odpowiedź. Unikaj zdrabniania wyrazów i powtarzania błędnej wymowy.
Jeśli dziecko mówi bardzo mało albo trudno je zrozumieć, skonsultuj się z logopedą. Specjalista oceni mowę i dobierze ćwiczenia, a Ty dostaniesz konkretne zadania na każdy tydzień.
Jak ułożyć krótki plan na tydzień
Przez pierwszy tydzień wybierz trzy ćwiczenia buzi i jedno oddechowe, a w kolejnym dodaj ćwiczenie słuchowe. Zapisuj, które zabawy dziecko lubi, i wracaj do nich częściej.
Po miesiącu wróć do pierwszych ćwiczeń i sprawdź, czy ruchy są dokładniejsze. Taka obserwacja pozwoli Ci opowiedzieć logopedzie, jak postępuje dziecko, a logopedzie dobrać dalsze materiały.
Czego unikać w ćwiczeniach
Unikaj długich sesji, krytykowania i porównywania dziecka z rówieśnikami. Trzylatek traci uwagę po kilku minutach, dlatego lepsze są trzy krótkie zabawy w ciągu dnia niż jedna długa. Nie zmuszaj do powtarzania, gdy dziecko jest zmęczone albo zniechęcone.
Nie podawaj też dziecku smoczka i butelki ze smoczkiem w ciągu dnia dłużej, niż to potrzebne, bo wpływają na ułożenie języka i wymowę. Zamiast tego proponuj picie z kubka ze słomką, który dodatkowo ćwiczy wargi i język.
Kiedy zgłosić się do specjalisty
Do logopedy warto zgłosić się, gdy trzylatek prawie nie mówi, nie rozumie prostych poleceń, ma bardzo niewyraźną mowę albo cały czas oddycha ustami. Konsultacja jest też dobrym pomysłem, gdy rodzic po prostu chce upewnić się, że rozwój przebiega prawidłowo.
Logopeda poda konkretne zadania, a rodzic dostanie je w formie, którą łatwo zrealizować w domu: z opisem ruchu, liczbą powtórzeń i informacją, kiedy odhaczyć wykonanie.